iyi-tarim-uygulamalari-2

TARIMSAL ÜRÜN BELGELENDİRMESİ NEDEN GEREKLİDİR?

Dünya nüfusunun artışıyla birlikte, gıda ihtiyacının giderek artması tarımsal üretimlerde, hedefin kaliteden çok miktarsal artışa yönelmesine neden olmuştur. Günümüzde bilinçli tüketicinin seçici ve kaliteyi arayan eğilimi gıdaların güvenliğinin daha fazla sorgulanmasına neden olmuştur. Tüketicilerin seçiciliğinin artmasıyla, kaliteyi istemesi ve tercih etmesi tarımsal üretimde tarladan sofraya kadar olan zincirde gıda maddelerinin izlenebildiği, her aşamasında gözlemlenmesi ve sonucunda tarafsız ve bağımsız kuruluşlarca belgelendirmesini gerektirmiştir.

Sistemin esasını üreticilerin gönüllü olması oluşturmaktadır. Üreticiler denetimi gönüllü olarak isteyerek ve sertifikalı ürünlerini piyasada bir rekabete tabi tutup, güvenilir pazarlara ulaşmayı hedefler.

İyi Tarım Uygulamalarının Üreticilere Sağladığı Avantajlar:

  • Sertifikalı ürünler iç ve dış pazarda tercih edilmektedir
  • Üretim standardı uluslararası düzeye yükselmektedir
  • Uluslararası standart ve yönetmeliklere uygun kendi markalarını oluşturabilmektedirler.
  • Tüketicinin güvenini sağlayarak ucuz ve etkin reklam yapma şansını yakalarlar
  • Çevreye duyarlı ve saygılı üreticinin, tüketici gözündeki itibarı artmaktadır
  • Ürünleri için pazar şansı ve niteliği genişlemektedir
  • Üreticiler yurtiçi ve dışından maddi destekler bulabilmektedir

TARIMDA KALİTE, KALİTE’DE TRB 

iyi-tarim-uygulamaları-3

İYİ TARIM UYGULAMALARI KAPSAMIMIZ:

  • Yaş Meyve Sebze
  • Çiçek ve Süs Bitkileri
  • Fide ve Fidancılık
  • Tarla Bitkileri

İTU UYGULAMALARININ TARİHİ VE KAPSAM

Günümüzde yaygın kullanılan sertifikasyon standart ve yönetmelikleri Organik Tarım, İyi Tarım Uygulamaları ve Globalgap olarak belirlenmektedir. Ayrıca büyük tüketici gruplarına yönelen özel standartlarda mevcuttur.

Tarımsal çalışmalarda daha kaliteli üretim ve gıda güvenliği konularının önem kazanması sonucu İyi Tarım Uygulamaları doğmuştur.

1990’lı yılların sonunda ABD Tarım Bakanlığı(USDA) ve Gıda ve İlaç Dairesi(FDA) tarafından taze yaş meyve sebzelerde gıda güvenliği amacıyla İyi Tarım Uygulamaları(İTU) başlatılmıştır. Aynı dönemde Dünya Gıda Teşkilatı (FAO) İTU prensiplerini oluşturmaya başlamıştır. Avrupa perakendecileri Ürün Çalışma Grubu tarafından 1999 yılında EurepGAP Protokolü ile yaş meyve sebze için üreticilerin bu esaslara uyulması talep edilmiştir.

7 Eylül 2007 tarihinden itibaren EUREPGAP artık GLOBALGAP olarak tanımlanmaktadır.

Ülkemizde ise “İTU-İyi Tarım Uygulamaları” olarak bilinmektedir.

İyi tarım uygulamaları standardı ; hem bireysel çiftçilere, hem de üretici/çiftçi gruplarına (örneğin kooperatifler, büyük ihracatçılar,paketleme evleri vs.) uygulanabilmektedir. İTU sayesinde tarımsal üretimin kalitesi ile birlikte, üretici/çiftçi gruplarından ayrıca Kalite Yönetim Sistem dokümanlarına ilişkin şartları yerine getirmeleri ve üreticiler arasındaki bağlantıları yönetebilecek yeterlilikte olmaları da istenmektedir. Dolayısıyla tarımsal üretim yanında işletmeler açısından da bir kalite oluşturmaktadır.

Standardın ana unsuru; kontrollü ve izlenebilir güvenilir gıda üretimi, aynı zamanda çevreyi, işçi sağlığı ve refahını koruyan ve bilinçli kaynak kullanımı amaçlayan bir sistem oluşturulmasıdır.Bu standart, özellikle zirai üretim ve işleme tesislerini kapsar.

Öncelikle şu üretimler için özel standartlar geliştirilmiş durumdadır:

  • Taze meyve ve sebzeler
  • Çiçekler ve süs bitkileri
  • Genel olarak zirai ürünler ve hayvancılık
iyi-tarim-uygulamalari-4

İyi Tarım Uygulamaları Standardı sertifikası alan bir ürün:

  •   İnsan sağlığına zararlı olabilecek düzeyde kimyasal, mikrobiyolojik, fiziksel kalıntılar içermemesi,
  •   Çevreyi kirletmeden ve doğal dengeyi bozmadan üretilmesi,
  •   Üretim sırasında ve sonrasında insanların veya diğer canlıların hayat kalitesi üzerinde olumsuz etkiler yaratmaması,
  •    Üretim yapılan ülkenin tarımsal mevzuatı ve ürünün yetiştirildiği ülkenin tarımsal mevzuatına uygun prosedürlerin uygulandığı,
  •    Standardın temelini oluşturan; Gıda Güvenliği, Çevre Koruma, Mesleki Sağlık, Güvenlik ve Hayvan Refahı konularında gerekliliklerin karşılandığını gösterir.
iyi-tarim-uygulamaları-5

Teknik gereklilikler(Kontrol noktaları ve Uygunluk Kriterleri)

Aşağıda, taze meyve ve sebze üretimi için İTU/ Globalgap’ın temel teknik gerekliliklerinin kısa bir özeti sunulmuştur:

İzlenebilirlik:Ürünlerin, tarladan ürünün işlenmesine kadar olan devrede izlenebilir olması gereklidir.

İç kontrol: Üretici , yılda en az bir kez İTU standardı konusunda kendi içinde iç tetkik gerçekleştirmek zorundadır.

Varyeteler ve fideler: Tohum ve fide uygulamaları kayıt altına alınmalıdır ve üretilen ya da dışarıdan satın alınan çoğaltım materyallerine, kalite kontrol sistemine uygunluk çalışmaları yapılmalıdır. GDO’ların kullanımı, üretimin yapıldığı ülkenin geçerli olan yasalarına uygun olmalıdır.

Arazi geçmişi ve arazi yönetimi: Üretime yeni alınan alanların geçmişi doğrulanmalı ve arazi ya da sera için bir tanımlama sistemi uygulamaya konmalıdır.

Toprak ve substrat kullanımı: Toprak ve substrat fümigasyonları yapılıyorsa açıklanmalı ve kayıt altına alınmalıdır.

Gübre kullanımı: Gübre uygulaması kayıt altına alınmak zorundadır. Gübre depo ve makinaları iyi durumda tutulmalı ve insan kanalizasyon silajı kullanılmamalıdır. Aşırı gübre kullanımından kaçınmak gerekir.

Sulama: Sulama suyu kalitesi gerekli durumlarda analiz sonuçlarına göre iklim, toprak ve bitki dikkate alınarak değerlendirilmelidir.Yeterli arıtmaya tabi olmayan sular, sulama suyu olarak kullanılamaz. Sulama yöntemi seçiminde, su kaynaklarının kalite ve kantitetisinin dikkate alınmasına dikkat edilir.

Bitki koruma: Entegre zararlı yönetimi kullanılmak zorundadır. . İTU’nun amacı tarımda minimum düzeyde kimyasal kullanımıdır. Sonuçta daha çok biyolojik mücadele yöntemlerinin tercih edilmesi, kullanılan kimyasalların üretilen ve ürün satılan ülkede mevzuata uygun olması, üretim yapılırken çevre sağlığının, çalışanların refahının da düşünülmesi gerekmektedir. Bu nedenle mutlaka ziraat mühendisleriyle çalışılmasının sağlanması gereklidir. Bitki koruma kimyasallarının kullanımı azami dikkatle yapılmalı ve sonuçta açığa çıkan boş kutuların toplanması ve imhası dikkatle takip edilmelidir.

iyi-tarim-uygulamalari-4

1- BAŞVURU

Üretici burada üretim alanı, ürün cinsi, üretici sayısı gibi bilgileri kesinleştirmek zorundadır.

-Üretici ile temasa geçilmesi ve başvuru formunun verilmesi

-Üreticinin başvurusu ve başvuru formunun değerlendirilmesi

-Fiyat teklifinin hazırlığı ve bildirilmesi

-Üreticinin onayının alınması ve kontrat imzalanması

-Üreticiye kontratla birlikte dökümanların ve Fiyatlandırma detayının iletilmesi

2- DOKÜMAN İNCELEMESİ

Üretici talep edilen dökümanları eksiksiz iletmelidir.

-Üretici üretim bilgilerini iletir. (Üretici, ürün, üretim alan listesi ve girdi listesi)

-Üretici işletme bilgilerini iletir. (İşleme hatları, firma yerleşim planı, girdi listesi ve diğer belgeler)

-Üretici İç değerlendirme sonuçlarını ve üretim planını iletir

-Başvuru dosyası hazırlanır ve TRB ye iletilir ve onaylanır.

3-KONTROL

Kontrolör ve kontrol tarihinin belirlenmesinde üreticiyle iletişime geçilir.Kontrollerin toplamının en az %5 i habersiz yapılır.

-Kontrol tarihlerinin ve kontrolörlerin belirlenerek üreticiye bildirilmesi

-Üretim alanlarının kontrolü (Üretici, üretim alanı ve depoların kontrolü, örnekleme)

-İşletmelerin kontrolü (İşletme hatlarının, depoların ve diğer ünitelerin)

-Dökümanların kontrolü (stok bilgileri, girdi-çıktı kontrolü),

-Örnek alınması ve analiz.

-İhracatçının kontrolü (Alım-satım belgelerinin, ihracat dökümanlarının, analiz raporları ve sertifikasyon dökümanları kontrolü, örnek alınması ve analiz)

-Kontrol raporunun düzenlenmesi

 

4- SERTİFİKASYON

Kontrol ve kontrol raporlarının onaylanmasında görev alan personel sertifikasyonda yer alamaz.

-Raporun değerlendirilmesi

-Belgelendirme komitesinin raporu onayı

-Rapor ve sertifikanın müteşebbise iletilmesi