dakksAkreditasyon Nedir?

Akreditasyon; laboratuarların, muayene ve belgelendirme kuruluşlarının, ulusal ve uluslararası kabul görmüş teknik kriterlere göre değerlendirilmesi, yeterliliğinin onaylanması ve düzenli aralıklarla denetlenmesidir. Bir başka deyişle, özel veya kamuya ait laboratuarların, muayene ve belgelendirme kuruluşlarının, ilgili mevzuat çerçevesinde ihtiyarî veya zorunlu alanlarda, ulusal ve uluslararası kabul görmüş teknik kriterlere göre faaliyet gösterdiğinin onaylanmasıdır.

Ancak yayınlanan her standardın akreditasyonu mevcut değildir. Bu durum özellikle sistem belgelendirmesinde mevcuttur. Örneğin OHSAS sistem henüz akredite edilmemektedir. Bu konulardaki denetim ve belgelendirmeler belgelendirme kuruluşlarının kendi güvenilirlik ve sistematiği içerisinde sürdürülmektedir.

dakksAkreditasyon Sistemine Neden İhtiyaç Vardır?

Uluslararası ticarette uygulanmakta olan kota, gümrük vergisi vb. şeklindeki ticari kısıtlamaların ortadan kaldırılması, ülkelerin tüketici güvenliği ve çevre koruma amaçlı olarak hazırladıkları standartlar ve teknik düzenlemelerin, uluslararası ticareti olumsuz etkilemesinin önlenmesi bir ihtiyaç şeklinde ortaya çıkmıştır.

Bu çerçevede, teknik engellerin ortaya çıkmasının önlenmesi için; uluslararası standart kuruluşları, aynı ürünler için farklı standartlar ve teknik düzenlemelerin oluşturulmasını önleyecek düzenlemeler yapmaktadırlar. Diğer taraftan; ürünlerin ilgili standartlara uygunluğunu tespit etmek, tüketici beklentilerini karşılar nitelikte olduğunu ortaya koymak için yapılan deney, muayene ve belgelendirme çalışmalarının, ülkeden ülkeye farklılık göstermeden yürütülmesi için de tedbirler alınmaktadır.

Dünya Ticaret Örgütü, Avrupa Birliği ve bazı ekonomik kuruluşlar; deney, muayene ve belgelendirme çalışmalarının, uluslararası kriterlere göre yapılmasını temin etmek amacıyla bazı tedbirler almıştır.

Bunlardan Dünya Ticaret Örgütü, laboratuarların, muayene ve belgelendirme kuruluşlarının, ilgili uluslararası kriterlere göre faaliyet göstermelerini sağlamak için, anlaşmayı imza eden ülkelere akreditasyon sistemlerini kurma şartını getirmektedir. Ayrıca, Avrupa Gümrük Birliği Anlaşmasında da standardizasyon, belgelendirme ve metroloji konularında AB`nin ilgili mevzuatına ve uygulamalarına uyumun sağlanması şartı vardır.

dakksAkreditasyon Ne Sağlar?

Laboratuarların, muayene ve belgelendirme kuruluşlarının akredite olmaları için, ilgili ulusal ve uluslararası düzenlemeler, bir mecburiyet getirmemektedir. Akreditasyon, tamamen gönüllülük esasına dayanmaktadır.

Ancak, Dünya Ticaret Örgütü, Avrupa Birliği ve bazı ekonomik kuruluşların yukarıda bahsedilen yaklaşımları, uygunluk değerlendirmesi hizmetlerinin verildiği serbest piyasa ekonomileri, laboratuarları, muayene ve belgelendirme kuruluşlarını akredite olmaya sevk eder.

Bir laboratuar veya belgelendirme kuruluşunun akredite olması ona itibar kazandırır. Akredite olmak, laboratuarların, muayene ve belgelendirme kuruluşunun teknik yeterliliğini ve saygınlığını ifade eden bir durumdur.

Laboratuarlar, muayene ve belgelendirme kuruluşları; Avrupa Akreditasyon İşbirliği Programı`nın (EA) üyesi bir ulusal akreditasyon kuruluşu veya karşılıklı tanınma anlaşması yaptığı bir bölgesel akreditasyon kuruluşu tarafından akredite edilmiş ise bu belgelendirme kuruluşlarının verdiği belgeler, uluslararası alanlarda geçerlidir ve kabul görür.

dakksDenetim Tanımları

Denetim: Bir kuruluşun belgelendirme/tescil ile ilgili olarak belgelendirme/tescil kararını vermek üzere kuruluşun belgelendirme/tescil işlemlerine temel alınan standardın ilgili şartlarını karşılayıp karşılamadığını tayin etmek ve dokümantasyonun gözden geçirilmesi, tetkik, tetkik raporunun hazırlanması ve dikkate alınması da dahil belge/tescil işleminin sonuçlandırılması için gerekli bilgileri sağlamak üzere yapılan bütün faaliyetler.

Uygunsuzluk: Yönetim Sistemi şartlarından bir tanesinin veya daha fazlasının eksikliği veya uygulanamaması veya sürdürülememesi veya mevcut objektif kanıtlara göre kuruluşun sağlayacağı kalite konusunda önemli oranda şüphe doğuran bir durum.

Majör (Büyük) Uygunsuzluk: Standart maddelerinden herhangi birinin veya alt başlıklarının yeterli olarak tanımlanmaması ve/veya uygulanmamasıdır. Aynı zamanda sistemin sağlıklı çalışmasını etkileyecek eksiklik ve aksaklıkların olmasıdır.

Minör (Küçük) Uygunsuzluk: Sistem standart şartlarından, sistemin genelini etkilemeyen uygunsuzluklardır. Kuruluşun yönetim sisteminin, tetkik standardındaki bir maddeye, yönetim sisteminin işlemesini etkilemeyecek düzeyde diğer unsurlardan bağımsız ve münferit uygunsuzluklardır Yönetim sisteminin yapısından kaynaklanmayan ve sistemin kontrollü proses, üretim sağlama becerisini azaltmayan uygunsuzluk türüdür. Firmanın dokümante edilmiş yönetim sistemi ya da gereksinimlerle ilgili kısmi uygunsuzluklar, Firma yönetim sisteminin uygulanmasında görülen sapmalar.

Gözlem: Tetkik heyetinin bir sonraki tetkike de yardımcı olması amacıyla belgelendirmeye esas yönetim sistemi ile ilgili olumlu veya olumsuz yazılı görüşlerdir. Firmanın kurulmuş gıda güvenliği yönetimi sisteminde önlem alınmadığı durumda uygunsuzluğa neden olabileceği tespit edilmiş konularda tespit edilir ve yazılı hale getirilir.